Irak’ta iki yıl sonra görüşen Kürt Bölgesel Yönetimi lideri Mesud Barzani ve Başbakan Maliki’nin, Barzani’nin cumhurbaşkanı olma ihtimalini konuştuğu düşünülüyor

Barzani-Maliki buluşmasında başkanlık hesabı

PINAR ERSOY / WASHINGTON

Irak’ta Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesud Barzani’nin pazar günü iki yıl aradan sonra ilk kez Bağdat’a gitmesi ve burada Başbakan Nuri El Maliki ile yaptığı görüşmeden sıcak mesajlar çıkması ülkeyi yakından takip eden uzmanlar arasında temkinli bir iyimserlikle karşılandı.
ABD’nin 2010-2012 yıllarında Bağdat, 2008-2010 arasında da Ankara büyükelçisi olan James Jeffrey, “Politik ve psikolojik olarak çok önemli bir gelişme. Bağdat ve Erbil arasında hidrokarbon ve sınır konularında uzlaşıya hız verilecek. Ancak yakın ilişkiler için somut adımlar atılmalı” diyor.

Voice of America radyosunun Kürtçe servisi gazetecilerinden Mutlu Çiviroğlu da bu ziyarette daha çok pratik konuların görüşüldüğünü aktarırken temel görüş ayrılıklarının devam ettiğini hatırlatıyor.

Aslında Bağdat ve Erbil arasındaki yakınlaşma mayıs ayında 7 maddelik bir yol haritası üzerinde anlaşılması ve Kürt bakanların Bağdat’a dönmesiyle başlamıştı. Maliki haziran ayında Erbil’e geldiğinde de sorunlu konularda ortak komisyonlar kurulması kararı alınmıştı. Barzani’nin Bağdat’a gitmesi zincirin bir anlamda son halkası oldu.

ABD’nin rolü var
ABD’nin iki taraf arasındaki gerginlikten rahatsız olduğu ve bu görüşmede rol oynadığı ise sır değil. ABD’nin eski Ankara Büyükelçisi olan ve Atlantic Council Dinu Patrici Avrasya Merkezi’nin direktörlüğünü yapan Ross Wilson, Barzani-Maliki görüşmesinde ABD ve BM’nin ciddi teşviği olabileceğini söylüyor.

Çalışmalarına Washington Enstitüsü’nde devam eden James Jeffrey de “ABD’nin Türkiye ve Kürtler arasında Bağdat’ın dahil olmadığı hidrokarbon işbirliğinden duyduğu rahatsızlık, Kürtleri, Türkiye’nin de rızasıyla Bağdat’la tekrar denemeye itti” yorumunu yapıyor.
Ancak iki liderin siyasi kariyerleri ile ilgili endişeleri de görüşmede rol oynamış gözüküyor. James Jeffrey, Suriye’de artan şiddetin ve Maliki’nin haziran ayındaki yerel seçimlerden kötü sonuç almasının başbakanı müttefik aramaya ittiğini düşünüyor. Son dönemde çok eleştirilen Barzani de ilişkileri düzelterek güçlenmenin yollarını arıyor. Üstelik masada cumhurbaşkanlığı ihtimali de var.
Cumhurbaşkanı Celal Talabani Aralık 2012’de felç geçirdiğinden beri Almanya’da hastanede…

Mutlu Çiviroğlu, Sünni ve Şiilerden Barzani’nin cumhurbaşkanlığı için talep olduğunu, pazar günü yapılan görüşmede bunun da tartışıldığını aktarıyor. Çiviroğlu’na göre Barzani bu seçimlerde değilse de bir sonraki seçimde güçlü bir aday olacak. Türkiye’nin de destek vereceği tahmin edilen olası bir cumhurbaşkanlığının Erbil-Bağdat ilişkilerini yumuşatacağı düşünülüyor.
Seçim muamması

Ancak hiçbir şey kesin değil. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Meclisi geçen hafta Barzani’nin görev süresini iki yıl daha uzatarak tartışma başlatmıştı. Barzani’nin bunu onaylaması halinde cumhubaşkanlığı adaylığı tartışması en az iki yıl ertelenecek. Aksi takdirde önümüzdeki aylarda hem Irak hem de Kürt Bölgesel Yönetimi’nde liderlik kadrosunun değişmesi ihtimali doğacak. Daha önce ABD’nin Talabani’nin yerine eski cumhurbaşkanı İyad Allavi’yi istediği yönünde iddialar ortaya atılmıştı. Irak‘ta bir sonraki seçimlerin 2014’te yapılması planlanıyor, ancak kesin bir tarih belirlenmiş değil.

YARIN: Erbil-Bağdat arasındaki yakınlaşma Türkiye’yi nasıl etkileyecek?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s