Rojava’nin Etkili İsimlerinden Aldar Xelîl ile Güncel Konular Üzerine

aldd

Sayın Aldar Xelil, geçen hafta başkan adayları arasında yapılan televizyon tartışmasında Hillary Clinton, “Biz DAİŞ’in peşini bırakmayacağız ve de bizimle birlikte savaşan Kürt ve Arap güçlerini destekleyeceğiz,” dedi. Clinton’un bu konuşmasını nasıl buldunuz?

Evet, yerinde bir değerlendirme. Bizler şu gerçeği görmeliyiz ki, gelecekte tüm Suriye halklarının katılım göstereceği demokratik bir Suriye için, Suriye’de temel olacak bir gücün olması önemli. Bu çerçevede Kürt güçlerine destek verilmesi de önemlidir elbette. Fakat bu sadece askeri bir destekle sınırlı kalmamalı. Yapılacak destek siyasi, diplomatik, ekonomik, toplumsal yani bütün alanları kapsayacak bir desteğe dönüşmeli.

Peki, bahsettiğiniz bu diğer alanlara gelmeden önce, ben askeri alan üzerinde biraz durmak istiyorum. Birkaç gün önce Amerika Senatosunun Dışişleri Komisyonu’nda özel bir oturum vardı. Bu oturumda Amerika Savunma Bakanı Ash Carter ve Amerika Genelkurmay Başkanı YPG’ye doğrudan silah verilmesi talebinde bulundu. Üstelik YPG’yi çokça övdüler. Washington çevrelerinde bu öneriler Rakka operasyonunda nasıl bir rol oynayabilir. Rojava Kürtlerinin bu operasyonda yer almalarının şartları nelerdir? Kürtler bu konuda nasıl bir beklenti içerisinde?

Yani doğrusu, zaten onlar burayı DAİŞ’ten temizlemek ve bölgeyi kurtarmak istiyorlarsa bunun için buradaki tek aktif güç YPG’dir. YPG ve içinde yer alan bileşenleri kararlı bir siyasi iradeye sahipler. Sadece bir araya gelmiş sıradan güçler değiller. Ancak Amerika bilmeli ki, bizim Rakka’ya yönümüzü çevirmemiz ve birlikte bu işi yapabilmemiz için, birlikte ortak adım atacak koşulların olgunlaştırılması lazım. Örneğin, şu an Suriye’de siyasi çözüm için Cenevre’de yürütülen görüşmelerde biz de bir siyasi temsilcisi olarak orada olmalıyız ve de Cenevre’deki bu siyasi çözüm sürecinde yer almalıyız.

İkincisi ise; bugünden sonra Suriye’nin yönetim biçimi demokratik federasyon sistemi olmalı. Kaldı ki, biz şu an Kuzey Suriye’de bu sistemi geliştirmek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu sistemin bütün Suriye’de yönetim biçimi olması için federal sisteme destek verilmelidir. Zaten bununla birlikte o bahsedilen desteğin, yani YPG ve YPJ’ye hem askeri desteğin verilmesi hem silah yardımının yapılması önemlidir. Eğer bu şartlar yerine gelirse o zaman biz de Rakka ve diğer bölgeler için birlikte çalışma yürütebiliriz.

Bir süre önce Sayın Brett McGurk sizi ziyarete gelmişti. Bu ziyaret, Rojava’nın siyasi yapısının tanınması olarak yorumlanmıştı. Bu arada sizin hem Amerika Dışişleri Bakanlığı hem de diğer kurumlarla da ilişkileriniz sürüyor. Bu gelişmelerin Amerika’nın Kürtlerin siyasi statüsünü tanıması olarak yorumlanmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

 aldo-xelo

Bu olumlu bir adımdır ve önemlidir, ancak yeterli değil. Yani geleceğin Suriye’sini birlikte kuracaklar için, yeni bir Suriye kurmak için Siyasi ve diplomatik ilişkiler daha üst seviyeye taşınmalı, farklı bir aşamaya girmeli.

Cenevre görüşmelerinde Kürtleri bu görüşmelere dahil etmedikleri için bu görüşmelere katılan ülkelere yönelik birçok eleştiri yapılmıştı. Şu an görülüyor ki, Amerika ve Rusya Kürtlerin de bundan sonra yapılacak görüşmelerde yer almasını istiyor. Bu konuyla ilgili şimdiye kadar size bir mesaj ulaştı mı?

 

Şimdi bazı şeyler söyleniyor ve bu konuyla ilgili bazı diyaloglarımız da var. Böyle bir şey gündemde doğrusu. Fakat yalnızca katılma değil, katılım denildiğinde bunun koşulları vardır. Nasıl katılacağız? Diğer seferde olduğu gibi eğer bir şahıs olarak bir grup içinde katılmamız istenirse bu olmaz. Bu konu için geniş bir tartışma yürütmek lazım. Heyet gibi katılacaksak söyleyeceklerimiz olur, çünkü biz burada üçüncü hattı temsil ediyoruz. Biz demokrasiye karşı olan, insan haklarına karşı olan, demokratik bir Suriye’ye karşı olan bazı güçlerin gölgesinde bırakılırsak ve bir kişiyi bu grupların arasına göndermemiz istenirse bir anlamı olmaz. Katılmamız da bir şeyi değiştirmez. Bu nedenle bu görüşmelere katılmanın da bazı koşulları ve gerekleri vardır. Bu şu anda bizim tartıştığımız bir konu.

Bu konuları konuşmak için Amerikan siyasetçileri ve yetkilileri tarafından size bugüne kadar herhangi bir davet geldi mi? Önümüzdeki günlerde bu yönlü görüşmeler yapmak için bir girişiminiz veya hazırlığınız var mı?

Zaten şimdiye kadar bazı arkadaşlarımız bazı görüşmeler yapmak için gidip geliyor, bazı görüşmeler yapıyor. Tabii ki orası önemli bir yer, birçok ülkenin karar merkezi gibi hareket ettiği için ve bu anlamda bir etki ve yetki sahibi olduğu için bundan sonra daha düzenli ve geniş çerçeveli planlamalarla, görüşmelerin sürdürülmesi daha da önemli hale gelmiştir. Bunun için girişimlerimiz var. İmkân buldukça bu çalışmalarımızı daha da ileri bir aşamaya taşıyacağız. Hatta yetkililerimiz ve bizi temsil edenlerle Amerikan kamuoyu ve halkına da gerçekliğimizi anlatmak için bir çalışmanın yürütülmesini de önemli görüyoruz.

Biraz da Türkiye’den bahsedelim, Türkiye’nin buradaki rolünden. Türkiye’nin Rojava Kürtlerine karşı politikaları yakından izleniyor. Bu anlamda büyük girişimleri var, son zamanlarda da bu açıkça görülüyor. Hatta Sayın Erdoğan birkaç sefer açıkça dedi ki; “Amerika YPG ile birlikte hareket etmemeli, birlikte hareket etmeye son vermeli.” Bu çerçevede siz Türkiye’nin Amerika’yla olan ilişkileri çerçevesinde bir bütün olarak Suriye sorununa bakışlarını nasıl değerlendiriyorsunuz? Ayrıca Halep’te de durum çok kötüye gidiyor, bombalamalar devam ediyor, yıkım üst seviyeye çıkmış durumda?

Türkiye, Suriye için çok kötü bir rol oynadı. Suriye’de devrim mücadelesinin başladığı günden beri çok kötü rol oynadı. Kendisine bağlı çete gruplar oluşturdu. Suriye içinde Suriye devrimini şeklini ve yapısını değiştirdi ve hatta oradaki stratejiyi bile değiştirdi. En son olarak da Erdoğan orada kontrolü elinde tutmak için kendini orada var etmek için Kürtlere karşı, demokrasiye karşı Suriye rejimiyle yeniden ilişki kurdu. Şimdi Erdoğan ve Beşar Esad rejimi dost olmuşlar. O nedenle de şu anda rejimin elinde olmayan alanlardaki kendisine bağlı rejime karşı güçleri o bölgelerden çıkarıp o yerleri tekrar Beşar Esad rejimine teslim ediyor. Şam ve çevresinde yaptıklarını şimdi de Halep’te yapmak istiyor ve oradaki gruplara yol veriyor. Erdoğan Cerablus’u özgürleştirme adı altında ne yaptı, esas olarak DAİŞ’i ne yaptı? Aslında yaptığı oluşturmak istediği bölgeye kendisine bağlı bütün güçleri ve da DAİŞ’i de toplamak bu şekilde hedeflerini değiştirmektir. Şimdiye kadar rejime karşı savaştırdıkları tüm güçleri Demokratik Suriye mücadelesine karşı ve de özellikle de Kürtlere karşı kullanmak istiyor. Cerablus ve çevresini bu gurupların merkezi haline getirmek için çalışmalarını sürdürüyor. Bununla bir taraftan Kürtlere karşı bu güçleri savaştırırken bir taraftan da var olan Suriye rejimin özgürleştirmek istiyor. Diğer taraftan da geriye kalan grupları da kendi denetimine almaya ya da elinde tutmaya çalışıyor. Zaten şuan Halep’te bu grupların eliyle neler yaptıkları ortada. Halep’te dramatik ve trajik bir durum yaşanıyor. Halep’te dakika dakika, saat saat katliamlar gerçekleşiyor. Siviller hedef alınıyor, hastaneler bombalanıyor. Yani insanlık dışı şeyler Halep’te yaşanıyor. Bu yaşananlara karşı uluslararası bir uyarının yapılması lazım.

Kısaca Afrin, Şehba, Bab ve bu bölgelerdeki Kürtlerin durumu nedir? Halep’teki tabloya baktığımızda Kürtler ne durumdalar?

Zaten Afrin ve diğer bölgeler Rojava Kürdistanı’nın bölgeleridir. Biz yıllardır kendi çabalarımızla bu bölgeleri yapılandırmaya çabalıyoruz ki diğer bölgelerin akıbetine uğramasınlar. Ancak Afrin’e etki yapan çember meselesidir. Yani oranın çembere alınmasıdır. Halep ve diğer bölgelerden götürdükleri grupları Afrin’e saldırtıyorlar. Hatta son zamanlarda Azez ve Raha’ya da saldırmaya başladılar. Ancak inanıyorum ki Afrin, Minbiç ve Kobani’yi birleştirmeye gücümüz yeter. Aralarında da bir koridor ya da yol açmaya da gücümüz yeter. Ancak bu şekilde Afrin ekonomik ve siyasi alanda biraz güç sahibi olabilir, ancak bu şekilde kendi sistemlerini kurabilir ve kurulan çemberden çıkabilirler ki federasyonun bir parçası olarak Kuzey Suriye’de güç sahibi olsunlar. Afrin tarihi, siyasi ve kültürel açıdan da bakıldığında da Kürdistan’dır. Tarihi belgelerde de burası Çîyayê Kurmênc yani Kürt Dağı bölgesi olarak geçmekte. Gerçekten de biz bu bölgelerden bahsettiğimizde, yani Afrin bölgesinin kurtuluşu için koridor açmak ve çemberi kırmaktan bahsettiğimizde, sanki bizim bölgemizin dışında bir bölgeden bahsediyormuşuz gibi algılanıyor. Sanki biz gidip orayı işgal ediyoruz, başka bir gözle oraya bakıyormuşuz gibi bakılıyor. Ancak orası Kürdistan’ın bir bölgesi, Rojava Kürdistanı’nın bir parçası. Tarihten beri biz orada yaşıyoruz. Hata Afrin’de YPG ve YPJ güçleri de var. Orada’ki YPG ve YPJ güçleri Afrin’in kızları ve erkeklerinden oluşuyor. Onlar bu bölgenin savunma güçleri olarak etraflarındaki çemberi kırmak istiyorlar. Afrin savunma güçleri Afrin tarafından Kobani’ye doğru, Kobani güçleri Kobani tarafından Afrin’e doğru giderse bu başka bir gücün oraya girdiği anlamına gelmez, çünkü kendi toprakları.

Yani Afrin ve Kobani’nin Kürdistan’ın bir parçası olduğunu bir tarafa bırakırsak, zaten bunları Suriye sınırları açısından değerlendirdiğimiz zaman dahi, Afrin de Suriye’nin bir şehri, Kobani de Suriye’nin bir şehri, Halep’te Suriye’nin bir şehridir. Eğer bunların hepsi Suriye’nin şehirleri ise bu şehirlerdeki halkımızı koruma ve savunma hakkımızda var demektir, bu çemberden onları kurtarma hakkımız vardır.  Zaten o şehirler Kürdistan’ın bir parçası, Rojava’nın bir parçası, elbette sahip çıkacağız. Elbet Kürt halkı bu konuda hassas olacaklar, halkını koruyacak. Her şeyden önemlisi eğer Afrin demokratik sistemin bir merkezi ise, federal sistemin oluşması ve gelişmesi için bu çemberin kırılması ve Afrin’in bu çemberden çıkarılması lazım, Afrin ile diğer bölgeler arası bir yolun açılması lazım.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s